Se pozabrzanata demokratizacija na op{testvenite odnosi vo makedonskiot pluralisti~ki politi~ki prostor, po~nuvaj}i od po~etokot na 90-te godini na minatiot milenium, se pobrzo ja nalo`uva{e potrebata od vospostavuvawe na kvalitetno nov i posovremen sistem na informirawe na gra|anite od ovie prostori. Kako rezultat na takvata potreba, vo ovoj period zapo~nuva silen razvoj i na elektronskite mediumi, vo prv red na onie novoformirani informativni subjekti koi bea oslobodeni od starite odnosi na politikata i dr`avata. Objektivno, se poka`a deka kapacitetot na takanare~eniot dr`aven javen mediumski sektor e dosta tesen za formirawe na pluralisti~ki informativen ambient koj }e gi zadovoluva se pogolemiot broj na barawa za sozdavawe na takvi uslovi {to }e go otvorat patot kon slobodnata konkurencija i informirawe za politi~kite idei, kulturnite tendencii, mislewa i sl. Potrebata od celosno i raznovidno informirawe na lu|eto se nalo`uva{e kako imperativ za deluvawe na se pogolem broj mediumi i vo na{ata zemja.
Na takov na~in, se sozdade povolna op{testvena klima, a podocna i pravna osnova, za normalno funkcionirawe na novi informativni radio i televiziski ku}i. Tie, popularno bea nare~eni kako privatni radija i televizii, termin koj i denes se upotrebuva vo me|usebnata komunikacija na slu{atelite i gleda~ite.
Vo 1997 godina be{e donesen Zakon za radiodifuzna dejnost, vo koj ovie subjekti kako TV Orbis se vikaat trgovski radiodifuzni dru{tva /dosta nesoodvetno ime koe ne za`ivea vo praksata/. Natamu, soglasno ovoj Zakon, be{e osnovan Sovet za radiodifuzija, kako nezavisno telo. Vo ovoj praven akt bea regulirani i drigite pra{awa vklu~uvajki go i na~inot za dobivawe koncesija za vr{ewe na radiodifuzna dejnost, po pat na javen oglas. Vrz osnova na ovoj Zakon, samo onie privatni televizii koi imaat dobieno koncesija mo`at da emituvaat programa, na lokalno ili nacionalno nivo, vklu~uvajki ja Makedonskata radiotelevizija i postojnite lokalni radiostanici osnovani so Zakon vo 1974 godina.
Televizija "Orbis" -
Pod imeto Radiotelevizija "Orbis", za prv pat zapo~na da emituva programa na 25.12.1990 godina. Vo me|uvreme, do donesuvaweto na Zakonot za radiodifuzna dejnost, vo ovoj medium bea napraveni pove}e organizaciono -tehni~ki i kadrovski promeni, so cel da se osposobi organizacijata za celosno izvr{uvawe na zada~ite {to treba da gi ispolnuva edna televiziska ku}a. Stanuva{e zbor za opredeleni standardi i potrebi {to se baraa so zakonskite odredbi, no i na baraweto na svoite mnogubrojni gleda~i. Pri toa, golem del od tie zafati se odnesuvaa na zbogatuvawe na programskite sodr`ini, osposobuvawe na novinarskiot i tehni~kiot personal, re{avawe na prostornite uslovi, nabavka na posofisticirana oprema i sli~no.
Vo programskiot del, posebno vnimanie mu e posveteno na doslednata primena na preporakite na soodvetnite tela na Sovetot na Evropa i Evropskata unija, kako i informativnite profesionalni asocijacii od zemjata i stranstvo koi rabotat na pra{awata za podobruvawe na informiraweto i na ovie na{i makedonski prostori.
Site ovie zafati se praveni, ili momentalno se pravat, vo objektivno dosta te{ki politi~ko - bezbednosni uslovi koi produciraat i materijalni problemi {to baraat, poradi prirodata na informativnata dejnost, brzo re{avawe. So maksimalno anga`irawe na vrabotenite i menaxerskiot tim {to ja vodi TV "Orbis", glavno, se sovladuvaat pojavenite pre~ki. So maksimalno anga`irawe na visokoobrazovniot i stru~no osposobeniot kadar, zaedno so tehni~kiot personal, kako i nivniot profesionalen odnos kon javno izre~eniot zbor i prezentiranata televiziska slika, denes, Televizija "Orbis" ima svoj golem auditorium koj ja gleda nejzinata programa. Taka od dekemvri 2005 godina, TV Orbis zapo~na da emituva I satelitska programa. Pri toa, niz razni formi na komunikacija so gleda~ite, kriti~ki se sogleduvaat uspe{nite zafati, dnevnite emisii, podolgoro~nite televiziski proekti i sevkupnata programa, no i se uka`uva na propustite so namera niv se pomalku da gi ima.
Taka se razviva{e za denes da izrasne
ovaa bitolska televiziska ku}a vo zna~aen informativen faktor, ne samo vo
[to se odnesuva za vnatre{nata organizacija na Televizija "Orbis", taa gi ima slednite redakcii:
1. Redakcija za dnevno-informativna i kontaktna programa;
2. Redakcija za kulturno-umetni~ka i zabavna programa;
3. Redakcija za dokumentarna, filmska i nau~no - obrazovna programa; i
4. Redakcija za sport i rekreacija.
1.1. Sodr`inite od dnevno - informativnata i kontaktnata programa, glavno, se emituvaat od studioto na Televizijata, so isklu~ok na nekoi specifi~ni emisii, kako i eden pogolem broj od onie programski delovi koi se realiziraat niz direkten kontakt so odredenite gleda~i ili gosti. Ovde se obrabotuvaat temi od site oblasti na `ivotot na lu|eto vo gradot, Republika Makedonija i po{iroko.
Ovaa redakcija, vo ramkite na emisijata TV "Objektiv" gi snima i gi distribuira materijalite do drugite televizii vo zemjata, razgovorite so najkompetentnite li~nosti vo potesnata i po{irokata op{testvena zaednica. Samo za ilustracija, vo izminative 3-4 godini, gosti na ovaa emisija bile pretsedatelite na republikata g-n. Kiro Gligorov, g-n. Boris Trajkovski, Branko Crvenkovski pretsedatelite na Vladata na Republika Makedonija, pretsedatelite na politi~kite partii, pratenici, nau~nici, umetnici, nekoi od niv i po nekolku pati po razni povodi.
Dnevnikot, odnosno dnevnite vesti se
emituvaat vo 12:00, 15:00, 16:00, 17:00, 18:30 i 21:00 ~. Vo osnova, dnevnite
vesti se podeleni na tri dela: lokalni, republi~ki i vesti od svetot, a kako
poseben
Spored analizata za obemot (vremetraweto) i strukturata na informativnite emisii (vesti, izve{atai, razgovori, komentari, intervjua, reporta`i, anketi i dr.) na Televizija "Orbis" vo prosek vo izminatite godini ja napravi posebna stru~na ekipa, od desette najprisutni oblasti vo sodr`inite na dnevnata programa, brojkite gi poka`uvaat slednite odnosi: vesti od doma{niot politi~ki `ivot, vo zemjata i op{tinata Bitola 18,31%; stopanstvo 17,39%; me|unarodni odnosi 11,06%, kultura i obrazovanie 6,21%; sudstvo 2,04%; sport 2,11%; vreme 1,27% i drugi sodr`ini 24,87%.
Prose~nata dol`ina na dnevnite vesti (Dnevnikot) poedine~no iznesuva 38,22 minuti.
Kaj kontaktnata programa, najgolem
Edna od najpopularnite emisii na ovaa redakcija e "TV. OBJEKTIV".
Inaku, urednicite na sodr`inite na Dnevno-informativnata programa po potreba se menuvaat vo zavisnost od organizaciono – stru~nite potrebi na ku}ata.
2.1. Redakcijata za kulturno-umteni~ka i zabavna programa raboti na najraznovidni sodr`ini od oblasta na: muzikata, literaturata, likovnoto tvore{tvo, programite za deca, modnite trendovi, zabavata i dr. Neposrednite u~esnici i gosti vo ovie emisii dosega bile najpoznatite makedonski i drugi imiwa {to gi saka televiziskata publika: peja~i, glumci, re`iseri, kompozitori, zabavuva~i, pisateli, slikari i dr. Me|u najpopularnite emisii na koi raboti ovaa redakcija se: "Vitra`", "Hard & Hevi"; "Nova dimenzija", "Kidc {ou" i dr.
Tuka se snimkite od razni festivali, muzi~ki i drugi priredbi, promocii, razgovori i sl. Eden del od ovie emisii se organiziraat i realiziraat zaedno so drugi televizii ili organizacii koi rabotat vo sferata na kulturno-zabavniot `ivot (agencii, marketing slu`bi, specijalizirani organizacii i dr.)
Ovde e i Oddelot za produkcija na spotovi, poraki, reklami, postprodukciski sodr`ini, promotivni poraki, prezentacii, soveti za doma]instvata i dr.
3.1. Redakcijata za dokumentarna, filmska i nau~no-obrazovna programa, osobeno poslednite 2-3 godini, realizira golem broj na proekti i proektni zada~i koi{to i ovozmo`ija na Televizija "Orbis" da ja dinamizira realizacijata na svoite podolgoro~ni programi. Taka na primer, zbogatena e dokumentarnata programa, kako na onaa od sopstveno proizvodstvo, taka i dokumentarnite sodr`ini {to se nabavuvani, po pat na otkupuvawe, razmena ili realizirani kako koprodukciski proekti.
Kaj gleda~ite na ovaa Televizija, ne pomal e interesot za dokumentarnite sodr`ini i od oblasta na naukata i obrazovanieto. Bitola, kako Univerzitetski grad, poseduva i zaviden potencijal {to se zanimava so problemite na naukata, obrazovanieto, vospituvaweto na mladite generacii, mo`nostite za prezentacija na svetskite i doma{nite potencijali i na maliot ekran, koi, po pat na me|usebna sorabotka so Univerzitetot, nao|aat mesto i kako televiziski emisii na programite na TV "ORBIS".
Minatata i ovaa godina, posebno e
zbogatena dokumentarnata filmska programa, kako svoja produkcija, od koja golem
Site filmovi traat od 30 do 60 minuti. Momentalno se prika`uvaat na na{ata programa i na programite na lokalnite televizii vo Makedonija, no i nacionalnite televizii, MRT, A1, Sitel,...
Soglasno zacrtanata politka na TV
"ORBIS", ovie proekti gi realiziraat poznati makedonski imiwa na ovoj
vid filmska televiziska kreacija (re`ija: Du{an Naumovski, Vladimir Talevski, Qup~o
\orgievski, Petar Atanasoski, scenarija: d-r Vladimir Plavavski, d-r. Tome
Janakievski, d-r Konstantin Petkovski, Nikola Grambozov, m-r. Andon ^obanov,
kustos Radmila Momidi} Petkova i dr. Isto taka, filmovite se realiziraat i od
drugi poznati vo
I, koga sme kaj filmskata produkcija, treba da se istakne deka site filmovi, od ideja do kompletna realizacija, se proizveduvaat vo studioto na TV "ORBIS".
Se razbira, dokumentarnata produkcija na "Orbis" ne zavr{uva samo so ovie proekti. Vo posledno vreme, pokraj dokumentarnata, poseben interes predizvikuva i igranata produkcija.
Urednik na dokumentarnata programa e Petar Atanasoski.
4.1. Sportskata programa na TV
"ORBIS" zafa}a zna~aen
Ova ne zna~i deka vrvniot sport e staven vo vtor plan. Naprotiv, gleda~ite na "Orbis", se sekojdnevno informirani za najzna~ajnite sportski nastani vo zemjata i svetot.
Urednik na sportskata programa e Slav~o Stefanovski.
Za ostvaruvawe na vaka ambicioznata
programa na ovaa televizija pokraj novinarite, sekako golemo anga`irawe imaat i
drugite vraboteni. Treba da se ka`e i toa deka vo TV "ORBIS" raboti
visokostru~na mlada i ambiciozna ekipa na novinari, spikeri, in`ineri,
tehni~ari i drugi lica. Pokraj niv, svoj pridones za vakoviot razvoj davaat i
pove}eto nadvore{ni sorabotnici, profesori na visokoobrazovnite institucii od
Na krajot od ovoj zapis za
"li~nata karta" na Televizija "Orbis" - Bitola, ovde go
bele`ime i imeto na glavniot i odgovoren urednik i direktor na Televizija
"Orbis" - Tomislav Novakovi}, potvrden menaxer vo oblasta na
informativniot menaxment.
Ovde nekade }e go zavr{ime ka`uvaweto za bitolskata Televizija "Orbis", so mislata deka edna decenija neprekinata dejnost, od koi nekolku godini vo ramkite na pravno organiziraniot informativen prostor vo eterot na makedonskoto nebo mo`ebi ne se dovolni da se napravi zaokru`ena celina za rabotata na edna informativna ku}a, no se vidlivi za idniot nejzin pozitiven razvoj.
